G20 zirvesi yapıldı ve insanlar ne olduğunu tam anlayamadı. Açıklamak için G20 Nedir isimli konuyu açtım fakat ekonomik birlikler bundan daha fazla. O halde uluslararası ekonomik kuruluşlara bir göz atalım dedim.

Hepsiyle ilgili bol bol açıklama yapamayacağım, sınav zamanındayız ve kafamı dağıtsın diye yazıyorum. Belki ileride geri dönüp detaylı bilgi verebilirim.

**

G20 zirvesi oldu ve hemen ardından Atlantik konseyi enerji ve ekonomik zirvesi [1], ve APEC (Asya Pasifik Ekonomi Zirvesi/İşbirliği) yapıldı [2]. Peki başka hangi ekonomik kuruluşlar ve birlikler var hemen bakalım.

Andıç :  ben Dışişleri Bakanlığı ve organizasyonların kendi sitelerine link vermeyi uygun buldum. Dilersiniz wikipedia ve ekşiden bakabilirsiniz ancak Dışişleri Bakanlığı Türkçeyken ve kendi siteleri İngilizceyken ne gerek var?

Önce Türkiye’nin kurucu üyesi olduğu birlikler;

D-8 : Developing 8 Yani Gelişen 8

D8 Nedir? Gelişen 8 ülke

Necmettin Erbakan zamanında başlatılan projedir. Tabi “İslami değerlere sahip” 8 ülkeyi kapsar (Türkiye, İran, Pakistan, Bangladeş, Malezya, Endonezya, Mısır ve Nijerya).

Türkiye’nin görevi : sanayi, sağlık ve çevre alanlarındadır.

Daha fazla bilgi için : Wikipedia: D8, developing8.org (sitesinden de anlayacağınız kadarıyla gerçekten gelişmesi gereken ülkelerdir).

**

Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT) : Economic Cooperation Organization (ECO)

Ekonomik isbirligi Teşkilatı ECO

10 üyesi (+1 gözlemci KKTC) vardır : Türkiye, KKTC, Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Özbekistan, Tacikistan, Pakistan, İran, Afganistan.

1964’te Türkiye, İran ve Pakistan devlet ve hükümet başkanlarıyla İstanbul’da bir araya gelmiş ve Kalkınma için Bölgesel İşbirliği (RCD : Regional Cooperation for Development) kurulmuştur. İran İslam devrimi yüzünden çeşitli projeler askıya alınmış.

1985’te hukuksal yapısı değiştirilerek EİT (ECO) ismiyle devam etmiştir. Sovyetlerin dağılmasından sonra eski Türk devletlerini de bünyesine almıştır. Bilgi için : Dışişleri Bakanlığıecosecretariat.org

Türkiye’nin görevi:  Tarım, Sanayi ve Turizm Direktörlüğü

**

Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (EKİÖ) – Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD)

oecd kurucu uyeleri

2. Dünya Savaşı sırasında çöküşe uğrayan Avrupa’yı kalkındırmak için Marshall Plânı çerçevesinde Avrupa İktisadî İşbirliği Teşkilâtı kurulmuş (OEEC) ve 1947-1960 yılları arasında faaliyet göstermiştir.

Marshall Plânı ve Avrupa İktisadi İşbirliği Teşkilatı

1961’de ise Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı adı altında yoluna devam etmiştir. 20 kurucu üyesi (laciver olanlar) vardır : Türkiye, ABD, Kanada, Fransa, Hollanda, Belçika, Lüksemburg, Federal Almanya, İtalya, Portekiz, İngiltere, Danimarka, İrlanda, Yunanistan, İsviçre, Avusturya, İsveç, İzlanda, Norveç, İspanya.

Detaylı bilgi : Dışişleri Bakanlığıoecd.org

**

Karadeniz Ekononik İşbirliği Örgütü (KEİÖ) – Black Sea Economic Cooperation Organization (BSEC)

Koyu yeşiller kurucu üye, açık yeşiller gözlemci

Koyu yeşiller kurucu üye, açık yeşiller gözlemci

Merkezi İstanbul’dur. 25 Haziran 1992’de kurulmuştur. Karedeniz bölgesindeki ekonomik ilişkilerin verimliliği ve geliştirilmesi için kurulmuştur.

Kurucu Üyeler: Türkiye, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Moldova, Rusya Federasyonu, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya

Bilgi : Dışişleri Bakanlığıbsec-organization.org

***

Türkiye’nin Üyesi Olduğu Uluslararası Ekonomik Teşkilatlar

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) – World Trade Organization (WTO)

Dünya Ticaret Örgütü

Avrupa’yı yapılandırmak ve dünya ülkelerine liberal ticareti “aşılamak” için atılan adımlardan biri olan Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması’nın (GATT) yerini almıştır. 7 sene süren Uruguay Görüşmeleri (Uruguay Round) sonucunda (1986 >> 1994) yerini Dünya Ticaret Örgütü’ne bırakmıştır.

Örgüt’ün temel işlevleri:

a) DTÖ’yü meydana getiren çok taraflı ve çoklu ticaret anlaşmalarının uygulanmasını ve denetlenmesini sağlamak,

b) Çok taraflı ticaret müzakerelerinin yürütüldüğü bir forum oluşturmak,

c) Ticari uyuşmazlıkların çözümünü sağlamak,

d) Üye ülkelerin ulusal ticaret politikalarını izlemek,

e) Küresel ekonomik politikayla ilgili diğer uluslararası kuruluşlarla işbirliğini sağlamak,

f) Gelişme yolundaki ve geçiş sürecindeki ekonomilerin çok taraflı ticaret sistemi ile bütünleşmelerine yardımcı olmak.

Detaylı bilgi için nereye bakacağız ??? Tabi ki Dışişleri Bakanlığı ve wto.org

**

Dünya Bankası (DB) – World Bank (WB)

Haritayı göstermeye gerek yok 193 Birleşmiş Milletler (BM) ülkeleride üye. Amacı yine 2. Dünya Savaşı sonrası yardım ve yataklık(!), yani liberal ticaret kavramını (liberal ekonomi ve kapitalizm kol kola yürür), piyayasa “pompalamaktır”.

worldbank.org

**

Group 20 (G20)

Türkçesinin resmi halini bilmiyorum ancak Wikipedia’da “20 Maliye Bakanı ve Merkez Bankası Başkanı Grubu” diye geçiyor.

Koyu mavi - G20 üyeleri, Açık mavi - Avrupa Birliği, Pembe renkli davet edilen gözlemci ülkeleri belirtir.

Koyu mavi – G20 üyeleri,
Açık mavi – Avrupa Birliği,
Pembe renkli davet edilen gözlemci ülkeleri belirtir.

Ekonomik anlamda en stratejik 19 ülke + AB komisyonunu içerir.

Daha fazlası için : G20 Nedir

**

Türkiye’nin Üye Olduğu Diğer Uluslararası Örgütler

Ekonomik kısmı “gözden kaçırmadıysam” bu kadar (kaçırdıysam yorum yazın). Diğer üyelikler için : Dişişleri Bakanlığı – Uluslararası Kuruluşlar ve İlişkilerimiz

********

Dünyadaki Ekonomik Birlikler

BRICS

brics

BRICS üyesi ülkeler haritası

Hepsi G20 üyesi olan : Brezilya, Hindistan, Çin, Rusya, Güney Afrika Cumhuriyeti ekonomik ailesidir.

Antalya’da yapılan G20 zirvesinde, BRICS ailesi olarak bir araya gelip poz verdiler:

brics ailesi

Bu ülkeler zaten yükselişte ancak büyük atımlar yapacağını düşünüyorum.

Tek başına bakmamak gerek. Rusya’nın Avrupa ve Amerika’ya alternatif olma çabası kayda değer. Taktiksel vuruyor.

Bilgi için : www.brics.utoronto.ca

İşte Rusya’nın diğer adımları:

Avrasya Ekonomik Birliği  (AEB) – Eurasian Economic Union (EEU)

Avrasya Ekonomik Birliği Putin

Üye ülkeler : Rusya, Kırgızistan, Kazakistan, Belarus, Ermenistan

Gümrük birliği antlaşması vs gibi adımlarına bakarsak; Avrupa Birliği yolundan gittiğini görürüz.

Viyetnam, Moldovya, Ukrayna (şimdi ne durumdadır bilmem), Özbekistan ile sertbest ticaret antlaşması var. Ayrıca Türkiye, Çin, İran, Hindistan ve Kuzey/Güney Kore ile yakın ilişkileri var. İran ve Hindistan’ın önümüzdeki süreçlerde başvurabileceğini duymuştum. Tabi söylentiler..

Andıç : Ermenistan’ın birliğe girişiyle Azerbaycan’ın birliğe bakışında değişimler oldu. Azerbaycan’ın üye olacağını sanmam. Türkiye’nin tutumu ne olur bilemem. 

İnternet Sitesi : eaeunion.org

**

Şangay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) – Shanghai Cooperation Organization (SCO)

şangay iş örgütü Türkiye Rusya Putin

Şangay İşbirliği Örgütü bir ekonomik birlik değil, güvenlik birliğidir. Ancak BRICS ve Avrasya Birliğinden sonra, bunu da vermenin doğru olacağını düşündüm.

Türkiye, 2012’de askeri tatbikate katıldı [3]. ŞİÖ ise NATO’nun Rus versiyonudur.

*****

Bu kadar Rus taraflı ekonomik örgütler yeter mi? E durun yeni başladım.

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) – Asian Pasific Economic Cooperation

Asya Pasifik Ekonomik İşbirliği

Asya-Pasifik bölgesindeki ekonomik gelişmeler ve bu bölgedeki toplulukarın arasındaki bağı güçlendirmeyi amaçlar. 21 üyesi vardır : Avustralya, Brunei, Kanada, Şili, Çin, Hong Kong (Çin), Tayvan (Çin), Endonezya, Japonya, Kore, Malezya, Meksika, Yeni Zelanda, Papua Yeni Gine, Peru, Filipinler, Rusya Federasyonu, Singapur, Tayland, Amerika Birleşik Devletleri ve Vietnam.

APEC üyeleri dünya nüfusunun yüzde 40’ına, dünya GSYMH’sinin yüzde 56’sına ve dünya ticaret hacminin yaklaşık yüzde 48’ini oluşturur.

Bilgi : Dışişleri Bakanlığı, apec.org

*******

Şimdilik bu kadar…

Mid-term (vize) haftasındayım.