Son gönderilerden haber almak için twitter hesabımızı takip edebilirsiniz

Olayların gelişim sırasıyla okumak için, sondan >> başa doğru okuyunuz.

Diğer konularımda (Türk-Rus Gerilimi, Gelecek Dönemde Türk-Rus İlişkileri) gereken yorumu yaptım. Bu yüzden, şimdi “açıklamaları” yayınlayacağım. Belki sonda bir kaç yorum yazarım. Açıklamaların başlıklarını ve önemli kısımlarını yazıyorum. Yanlarındaki kaynaktan [x] bağlantıya ulaşıp, içeriği okuyabilirsiniz.

Burada vereceğim şey, açıklamalardaki iki farklı görüntüdür! Olaya değil, ilişkilerle ilgili karar ve açıklamalara yer veriyorum.

Sanıyorum yapılmış en keskin yorum, Putin’in yorumuydu[1];

Bugün olanlar, teröristlerin suç ortaklarının bizi arkamızdan bıçaklamasıydı. Bugün yaşananları başka bir biçimde tanımlayamıyorum -Putin

Ne Erdoğan’ın ne Davutoğlu’un konuşmalarında “teröristlerin suç ortakları” sözcüğüne bir yanıt/tepki gelmedi. Bu çok ilginçtir. Erdoğan’ın ilk konuşması 24 Kasım resepsiyonundaydı ve sözleri şöyle oldu[2]:

Son hadisenin önüne geçmen için elimizden geldiğini yaptığımızın bilinmesini isteriz. Türkiye’nin sınır güvenliğine herkesin saygı göstermesi gerekiyor. -Erdoğan

>>>>>>>>>>

Burada araya girip güncel açıklamaları öne çıkartıyorum:

29.11.2015 Açıklamaları ve Yaşananlar

Erdoğan [19]:

Yaşanan hadiseden dolayı gerçekten üzgünüz. Biz, böyle olmasını istemezdik ama maalesef böyle bir şey oldu. Temenni ederim ki bundan sonra böyle bir şey olmaz.

Rusya ile aramızda baş gösteren meselenin büyümesi, yıpratıcı bir hâl alması belki de geleceğe yönelik ‘bizleri üzücü neticeler doğurmasın’ diyoruz. Bu noktada tarafların çok daha olumlu bir şekilde yaklaşım göstermesini de özellikle istiyoruz. Rusya’ya diyoruz ki ‘gelin bu meseleyi de aramızda kendi sınırları içinde konuşalım ve çözüme kavuşturalım. Konuyu tüm ilişkilerimizin zarar göreceği bir boyuta vardırıp, kimseyi de sevindirmeyelim.

Putin [20]: aslında bu bir açıklama değil, fakat yapılanları söylemek gerekirse;

Putin, Türkiye’ye yaptırım uygulayacak kararı uyguladı. Ayrıca 1 Ocak 2015’ten sonra Türk işçilerinin de sıkıntısı olacağı belli oluyor. Türkiye’den Rusya’ya gönderilen ürünlerin (dışalım/ithal) bazılarına yasak getirildi. Tur paketleri donduruldu. Türk tır ve kamyon sürücülerine karşı denetim artacak.

***

Yani yorum yapmayacağım dedim ancak Erdoğan’ın açıklaması ve Rusya’nın adımlarına bakarsak….
Vurmadan önce düşünecektiniz bunlar. Uluslararası alanda karşında Kılıçdaroğlu ve Bahçeli yok.

27.11.2015 Rus ve Türk Tarafının Açıklamaları

Kremlin [15]:

Türkiye, uçağımızı düşürdüğü için özür dilemedi, bu yüzden Putin, Erdoğan’la görüşmeyi reddetti.

Sergey Lavrov ise ülkesinin Türkiye’ye vize serbestîsinin 1 Ocak itibariyle dondurulacağını söyledi[15].

Erdoğan [16]:

Vatandaşlarımıza eziyette bulunmak ateşle oynamaktır. Yardım TIR’larını vurmak ateşle oynamaktır. Rusya’ya ateşle oynamamasını tavsiye ediyorum.

Pazartesi Putin’le yüz yüze görüşmeyi isterim. Makûl bir noktada buluşmayı isterim. Türkiye ve Rusya önünde büyük işbirliği fırsatı var.

Federasyon Konseyi Savunma ve Güvenlik Komitesi Başkan Yardımcısı Klintseviç [17]:

Ülkemizde bulunan Türk vatandaşlar için sorun yaratma niyetinde değiliz. Kimse onlardan intikam almayacak

Türkiye bizi böyle tedbirlere zorluyor. Rus uçağının başına gelen trajik olaydan sonra Türk yönetiminin açıklama yapması, özür dilemesi, zararı tazmin etmesi ve suçluları cezalandırması için yeterince zamanı vardı. Ancak hiçbir şey yapılmadı

Numan Kurtulmuş [18]:

Böylesine bir olay dolayısıyla Rusya’nın Türkiye ile ilişkililerini hepten gözden çıkaracağını asla tahmin etmiyoruz. Aynı şekilde Türkiye tarafı için de, bizim için de bu olay dolayısıyla Rusya’yı gözden çıkarmamızın mümkün olmadığını çok açıklığı, çıplaklığı ile ifade ediyoruz

26.11.2015 Açıklamaları

Açıklamalar hemen hemen aynı şekilde gitti. Önce Türk tarafının açıklamaları:

Erdoğan France 24 kanalına konuştu ve şunları dedi[13]:

Uçağın Rus uçağı olduğunu bilseydik, belki başka türlü davranırdık.

Biz gerilim istemiyoruz. Zira bizim Rusya’yla şu anda üst düzeyli istişari konseyimiz var. Bizim ekonomik ilişkilerimiz gayet ileri bir konumda. Böyle bir konumda olan ülkeyle biz böyle bir şeyin içirişine girebilir miyiz? Böyle bir şeyin olmasını asla arzu etmezdik. Ama maalesef böyle bir konuya gelmiş bulundu.

YAŞ (Yüksek Askeri Şura) [14]:

Rusya Federasyonu ile diplomatik ve askeri diyalog kanallarının açık tutularak, iki ülke silahlı kuvvetleri arasında arzu edilmeyen yeni durumların yaşanmasına engel olacak tedbirlerin alınmasının uygun olacağının değerlendirildiği bildirildi.

Erdoğan [9]

Çok yönlü ve çok güçlü ilişkilerimizin olduğu Rusya’yı, herhangi bir sınır ihlali olmadan hedef almamız için sebep yoktur.

Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu [10]

Haklı olduğumuz bir konuda özür gerekmez. Üzüntülerimizi çok defa ilettik ve iletmeye devam ediyoruz. Rusya ile krizi tırmandırmak istemiyoruz

Bizim Rusya ile stratejik ortaklığımız var. Ama bizim bu birlikteliğimiz dayanışmayı gerektirir, bu birlikteliğimiz bizim birbirimizi bu anlamda tehdit etmemizi gerektirmez, bu bizi üzmüştür.

**

Medvedev [11]

Kabine toplantısında konuşan Medvedev, Türkiye’den ithal edilen gıda ürünlerine bazı kısıtlamalar getirileceğini söyledi. Medvedev, Türkiye’ye yönelik misilleme kararları arasında hukuk çerçevesinde kalmak koşuluyla başka özel önlemler de olduğunu söyledi.

**

Putin [12]

Terörle mücadelede partner saydıklarımızın bizi sırtımızdan haince bıçaklamasını kesinlikle açıklanamaz buluyoruz.

Suriye hava sahasında iki gün önce olanlar hem ‘aklıselime’ hem de uluslararası hukuka aykırıydı. Nitekim uçağımız Suriye hava sahasında düşürüldü. Ankara’dan da bu konuda henüz anlaşılır bir açıklama duymadık. Bizden özür dilenmediği gibi, kimse bize zararın telafi edileceğini ya da suçluların cezalandırılacağını da söylemedi.

Kimileri teröristleri hoş görüp yasadışı petrol ticaretinden para kazanıyor. Teröristleri ve onların yasadışı biçimde petrol, insan, uyuşturucu, sanat eseri ve silah ticareti yapmasının üstünü örtmekle kalmıyor, aynı zamanda bundan milyarlarca dolar kazanıyorlar.

 

>>>>>>>>>>

Olayla ilgili ilk açıklamaları :

Davutoğlu ise şunları söyledi[3]:

Rusya bizim dostumuzdur. Son on yılda ilişkilere en büyük hasasiyeti göstermiş olduğumuz ülkedir. Rusya ile iletişim kanallarını feda edemeyiz.

**

En son TSK açıkladı ve dedi ki [4]:

Bunlara ilaveten Moskova’daki askeri makamlar telefon ile aranarak irtibat kurulmuş ve Moskova ile her türlü iş birliğine hazır olunduğu belirtilmiştir.

**

Numan Kurtulmuş [5]:

Ne Suriye’deki kriz dolayısıyla Türkiye Rusya’yı gözden çıkarabilir, ne Rusya Türkiye’yi gözden çıkarabilir.

Kurtulmuş, işin ekonomik yaptırımlar faslına gelmeyeceğini ümit ettiğini, bunun her iki ülkenin de lehine olmayacağını söyledi.

Putin’in Türkiye ile ilgili sözleri için:

Bunların hepsi yanlış ve talihsiz sözlerdir. 

**

AKP Genel Başkan Yardımcısı ve parti sözcüsü Ömer Çelik [6]:

Türkiye’nin yaptığı işin Rusya’ya karşı bir husumet ya da düşmanca bir tavır gibi algılanmasına yönelik haberlerin hepsi gerçek dışıdır.

**

Peki “Öteki Taraf” Nasıl Açıklamalar Yaptı?

Putin’in açıklamalarını en son vereceğim

Yıldız (*) olanlar [7] bağlantısına ait sayfadan alınmıştır.

Rusya Savunma Bakanı Sergey Şoygu *:

Lazkiye’deki Hmeymim hava üssüne S-400 hava savunma sistemi yerleştirme kararı aldık.

Rusya Savunma Bakanlığı Su-24 uçağı olayına yanıt olarak acil önlemler aldı. Moskova kruvazörü Lazkiye kıyılarına konuşlandırıldı. Kruvazörün erken uyarı ve hava savunma sistemleri Suriye’deki Rus hava güçlerinin korunmasını sağlayacak. Bize potansiyel tehlike oluşturan bütün hedefleri vurmaya hazırız

**

Devlet Başkanlığı sözcüsü Dimitri Peskov *:

Teröristlerde, Suriye’nin Türkiye sınırı yakınlarında konuşlanma eğilimi var. Biz de bu bölgelerde operasyon düzenlemeye devam edeceğiz.

**

Rusya Başbakan Yardımcısı Gennadiy Onişenko *:

Türk ürünleri alanların, Türk ordusuna destek verir! ‘Aşan’ mağazalarından alınan her ürün ya da pazardan alınan Türk domatesi, çocuklarımızı hedef alacak yeni füzenin alınmasına katkı sunuyor. Yurttaşlarımız, bu füzenin parasının kendileri tarafından ödendiğini anlıyor. Ruslar, Türkiye’ye her yıl 287 milyon euro götürüyor

**

Rusya Devlet Duması Başkanı Sergey Narışkin *:

Türkiye’nin Rus uçağını düşürmesi, dostluk hatta ortaklık ilişkileri kurduğumuz Türk halkının tamamının bakış açısını yansıtmıyor. Dahası biz bu eylemi, Türkiye’nin kendi halkına ihanet etmesi olarak değerlendiriyoruz.

**

Rusya Federasyon Konseyi Başkanı Valentina Matviyenko *:

Türkiye’den izahat ve özür bekliyoruz. Türkiye’nin yaşanan eylemin yasalara aykırı olduğunu kabul etmesini, Rusya’nın ve ölen subaylarımızın ailelerinin zararlarını temin etmesini bekliyoruz. Su-24’ün düşürülmesini cezasız bırakmayacağız. Bu olayı unutmayacağız

**

Adil Rusya partisi lideri Sergey Mironov (twitter’da) *:

Ermeni soykırımını inkarın suç sayılmasını öngören bir yasa tasarısının Rusya Devlet Duması’na sunuldu

**

Kırım Başbakanı Sergey Aksenov *:

Kırımlılara Türkiye’ye seyahat etmekten kaçınmalarını tavsiye ediyorum. Bunun nedeni de Türkiye’nin tehlikeli olması değil, bu devletin Rusya’ya karşı düşmanca davranmasıdır. Bununla birlikte gelişmelerin ardından Türk işadamları ile de işbirliği yapmaya hazır değiliz. Bunu açıkça söylüyorum ve Kırımlıların da bunu destekleyeceğini umuyorum

**

Rusya Federasyon Konseyi Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Konstantin Kosaçev *:

Türkiye, teröristlerin eylemlerinden müşterek sorumluluk taşımaktadır

**

Tarım Bakanı Aleksandr Tkaçev *:

Gerekirse Türkiye’ye tahıl ihracatını Ortadoğu ve Afrika ülkelerine yönlendirebiliz. (3,5 milyon tahıl veriyorlarmış)

**

Biraz Daha Sertleştirelim : Lavrov ve Putin

Mihail Gorbaçov * :

24 Kasım’da yaşanan gelişme, Rusya, Avrupa ve dünyadaki birçok kişiyi olduğu gibi beni de rahatsız etti. Birçok kişide, barışa yönelik tehdidin arttığı hissi oluştu. Uluslararası terörle mücadele büyük bir darbe aldı. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in sert ve keskin tepkisini anlaşılır ve haklı buluyorum

**

Lavrov’un Açıklamaları *

Az önce Türkiye Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’yla bir telefon görüşmem oldu. Kendisi bu göreve dün getirilmişti ve acil olarak bir telefon görüşmesi yapmamızı istedi. Elbette biz Türk tarafından herhangi bir tepki almayı —ve bu tepkiyi daha üst düzey bir yetkiliden almayı- dün bekliyorduk. Ancak geç olması hiç olmamasından iyidir.

Türk Dışişleri Bakanı bana Rus uçağının Türk hava sahasını ihlal ettiğini söyleyerek Türk Hava Kuvvetleri’nin eylemlerini haklı göstermeye çalıştı. Türkiye ile ilişkilerimizin normalleşebilmesi için dün gerçekleşen saldırının kabul edilemez olduğunun kabul edilmesi gerek. Ancak Çavuşoğlu’nün tüm söyledikleri Türkiye’nin tavrını haklı göstermeye yönelikti.

Rus uçağının düşürülmesi planlı bir provokasyona benziyor.

Türkiye Dışişleri Bakanına “Türkiye, Suriye’deki militanların tesislerinin bulunduğu toprakları mı korumaya çalışıyor?” diye sorduğumda bana cevap veremedi.

Türkiye Dışişleri Bakanı’nın dikkatini, Rus Su-24 uçağının Suriye’de IŞİD’in petrol yataklarını vurduktan sonra düşürüldüğüne dikkat çektim.

Teröristlerin Türkiye topraklarını kullandığı bir sır değil.

Moskova Ankara’yı, Suriye’de daha dengeli bir politika izlemeye ve Esad’ı devirmeye odaklanmaması gerektiğine ikna etmeye çalıştı.

Uçağımızın düşürülmesinin ardından Türkiye ile ilişkilerimizi ciddi olarak yeniden değerlendireceğiz.

Türkiye neden uçağımızı düşürmek yerine Suriye’de hava operasyonu başlattığımızda kurulan acil hattı kullanmadı?

Rusya, herhangi bir Türk yetkiliyi ağırlamayı planlamıyor.

Suriye sürecinde ilerleme sağlanabilmesi için Batı’nın Kürt güçlerle ilgili ortak bir tutum benimsemesi gerekiyor. (bu, çok sağlam tehditlerden biri bence)

Yaşananlar üzerinde hiçbir sorumluluğu olmayan Türk şirketleri ve vatandaşları için yeni problemler yaratmak istemiyoruz. Ancak olanlar karşısında tepkisiz kalamayız.

BM Güvenlik Konseyi’nden teröristlerin nasıl finanse edildiğine ilişkin verileri incelemesini isteyeceğiz (Türkiye-IŞİD bağlantısı arayacaklar)

NATO, Türk ordusunun dün yaptıklarını örtbas etmeye çalışıyor gibi görünüyor.

Medvedev’in Açıklamaları [8]

Rus uçağını düşüren Türkiye iktidarının suç niteliğindeki düşüncesiz eylemleri, 3 sonuca yol açtı.

İlk olarak sınırların korunması dahil hiçbir ulusal çıkarla meşru gösterilemeyecek şekilde Rusya-NATO ilişkilerinde tehlikeli bir tırmanışa yol açtı.

İkinci olarak, Türkiye bu eylemiyle IŞİD militanlarını koruduğunu gösterdi. IŞİD’e ait işletmelerde üretilen petrol ürünlerinin sevkiyatına dahil olan bazı Türk yetkililerinin bu süreçten elde ettiği doğrudan finansal çıkarlar göz önünde bulundurulduğunda, bu şaşırtıcı bir şey değil.

Üçüncü olarak da Rusya ile Türkiye arasındaki iyi komşuluk ilişkileri ekonomi ve siyasi açılar dahil olmak üzere zarar gördü. Bu hasarı telafi etmek zor olacak. Bu eylemin bir dizi ortak projenin iptal edilmesi ve Türk şirketlerinin Rus pazarındaki pozisyonlarını kaybetmesi gibi doğrudan sonuçları olabilir.

Putin’in Açıklamaları *

Suriye’deki operasyonlarımızda uçuş güvenliğini sağlamak için alınan tedbirlerin yeterli olmadığını dün gördük. Savunma Bakanlığı ile konuyu sabaha kadar tartıştık. Suriye’deki askeri üssümüzde S-300 savunma sitemi yerleştirilecek. Bu adım ve alacağımız diğer önlemlerin, uçuş güvenliğimizin sağlanması için kafi olacağını umuyorum

Rusların Türkiye’ye seyahat konusunda uyarılması gerekli bir tedbir ve Rusya Dışişleri Bakanlığı halkımıza tehlikelere ilişkin uyarıda bulunarak doğru bir şey yapıyor.

SU-24 uçağının düşürülmesi sonrası yeni vakaların yaşanma ihtimalini göz ardı edemeyiz. Benzer şeyler tekrarlanırsa mutlaka tepki vereceğiz.

**

Kişisel Düşüncem

AKP iktidarının en çok korktuğu şey “ekonomik istikrarsızlık”tır. Gezi Parkı eylemlerinde bile bir ara “ekonomiyi dondurun” denmişti, alışveriş yapmayın dedi ve Erdoğan hiç olmadığı kadar sert çıkıştı.

Rusya bunu biliyor. Erdoğan’ın gücünün ekonomi ve “güvenlik” temelli olduğunu biliyor. İlk baş buraya vuracaktır.

Yukarıda göründüğü üzere Türkiye’de uzlaşı mesajları ağırlıkta. Ancak Rus tarafında geri adım atar gibi bir görüntü yok.

Putin’in güvenilirliği Rusya’da %80’lerin üzerinde. Putin, halkına istediğini vermeye alışkın. Halkı intikam istiyor. Türk-Rus ilişkileri düzelecekse bile “göstermelik” olsa dahi, bir intikam olacağını düşünüyorum. Bu illa uçağın vurulması demek değildir ancak halkının Putin’in intikam aldığına ikna etmesini sağlayacak bir şeydir. Özür dilenmesini bekleyeceklerini düşünmüyorum. Bu Rus halkının gözünde “ucuz” kalabilir.

 

Kategori: Genel - Hayat - Politika