Son gönderilerden haber almak için twitter hesabımızı takip edebilirsiniz

Putin’in, Ukrayna ve Gürcistan’da attığı (ve Kırım’da) çok “stratejik” adımlar vardı. Çok ince hesaplar… Gerçekten çok ince. Bunları yazacaktım, bir süredir erteledim. Nasıl anlatacağımı düşünüyordum. Ve bugün çıkan “Suriye’de Kürt koridoru” haberleriyle birlikte mevcut yazı için ilgili bütün şartlarım olgunlaştı.

Bu yazımda Suriye’ye odaklanacağım ancak “ince” stratejilere şöylece değineceğim. Batı, Suriye’ye operasyon düşünürken Ukrayna’da ayrılıkçıların ayaklanması başladı. TESADÜF işte… Derken Suriye’de Batı’nın operasyonu ertelendi ve Batı’nın operasyon için öne sürdüğü “kimyasal silahlar” Putin’in araya girmesiyle Esad’dan alındı ve Batı’ya teslim edildi ve imha başlandı[1]. Bir taşla çok kuş… Suriye’ye yapılması plânlanan müdahale durduruldu, nedeni (bahanesi) ortadan kaldırıldı, Kırım “alındı” ve Ukrayna süreci başlatıldı…

Kırım’ın alınışı ise “referandum” yani yerel oylama ile çözüme kavuştu ve katılanların yüzde 93’ü Rusya’ya evet dedi[2]. Merkezi yönetime sahip Ukrayna’da merkezi yönetim ve ayaklanmacılar çeşitli anlaşmalar imzaladı [3]. Ayrıca Ukrayna, AGİT ve Rusya temsilcileri ve ayrılıkçıların temsilcileri görüştü[4]. Kısacası ayrılıkçılar artık tanındı… Bunu şahsen çok önemli görüyorum. Ayrılıkçılar ile “uluslararası” görüşmeler oluyorsa, mevcut bölgelerinin eninde sonunda ayrılacağını söylemek güç olmasa gerek.

ukrayna 12 Aralık 2015

**

Putin’in Suriye’deki Adımları

Yukarıdakileri kısaca anlattım. Görebileceğiniz üzere sağlam politik adımlar ve plânlamalar var. Putin gerek hukukçu olduğu gerek KGB ajanı olduğu için bu tür “önceden plânlama” konusunda usta. Ve bir yazıda, Putin’in Doğu Almanya’da “yasa dışı yollarla toplanan verilerin, kullanımı için yol bulma” konusunda çalıştığı söyleniyordu. Doğruysa, yasa dışı olan şeyleri “yasalmış gibi” göstermekte uzman olduğunu söyleyebiliriz.

Gelelim Suriye’ye…

Rus uçağının düşürülmesiyle Rusya’nın Suriye’de daha da güçlendiğini (S-400’ler ve diğer askeri adımlarla) söylemiştim[6]. Şimdi kısaca bakalım;

Türkiye’nin Güvenli Bölge İsteği

Alttaki haritada göreceğiniz sarı bölgeler PYD’nin yani Kürtlerin bölgesi. Aradaki bölge ise IŞİD’e ait.

Güvenli Bölge

 

 

Sadece Türkiye değil, Amerika’da bu 82 km’lik sınırın duvarla örülmesini istedi yani “güvenli” hale getirilmesini istedi[7]. NEDEN?

Bu sınırı korumak ve gözetmek çok zor. IŞİD militanları Türkiye’ye bu sınırdan gelip gidiyor. Hatta buradan gelip, Türkiye’de çeşitli şehirlerde evler kurup, techizat üretiyor[8]. Dolayısıyla bu bölge hem Türkiye hem bölge hem dünya için önemli…

FAKAT bir sorun var. Görebileceğiniz üzere, o bölgeyi PYD alırsa, Türkiye’nin etrafı Kürtlerle sarılacak. Kuzey Suriye tamamen Kürtlerin olacak ve ileride “kanton” yani bölgesel olarak bir özgürlük olabilir (Irak’taki gibi). Amerikan büyükelçisi kantona karşıtız dedi[9]. Üstelik Rusya’nın ve İran’ın PYD’ye destek vermesiyle ilgili haberlerin çıktığı gün.

Türkiye için “Kürt koridoru” neden tehlikeli haritalarla anlatayım;

Suriye ic savas haritasi

Suriye, sarı yerler Kürtlerin… Ortadaki, güvenli hale getirilmesi istenen bölge Kürtlerin yani PYD’nin eline geçerse Kuzey Suriye tamamen Kürtlerin olacak…

ırak Etnik Yapısı

**

Bu harita ise Irak’ın etnik haritası. Üst taraftaki Kürt bölgesi yerel dilde “Kürdistan”, Türkiye tarafında ise “Irak Bölgesel Kürt yönetimi” olarak geçiyor…

Şimdi Türkiye’de HDP’ye yani “Kürt köken” ile ilişkilendirilen partiye çıkan oyların yoğunluğuna bakalım;

1 Kasım HDP

Haritada üst kısım “il”, alt tarafı ise “ilçe” bazında yoğunluğu temsil ediyor.

Şimdi çok karıştırmak istemiyorum ancak bütün bunları toplarsak Türkiye’nin korktuğu şu tablo ortaya çıkıyor (tabi Kuzey Suriye’nin de PYD’ye gittiğini düşünürsek)

Turkiye suriye irak Kürt yoğunluğu

Kısacası olası bir “Suriye bölgesel Kürt yönetimi”, sonunda savaşı Türkiye’ye sıçratır ve ayaklanma baş gösterebilir (hoş sokağa çıkma yasakları ve delik deşik olan mahalleler, yakılan cami ve okullar ayaklanma değilse ne bilmem)…

**

Rusya’nın Suriye’ye Gidişi İşleri Değiştirdi

Bu (güvenli bölge), Türkiye’nin “politik” isteği idi. Rusya bir çok uçakla Suriye’ye gidince bu iş politik olarak bitti ancak Türk uçakları askeri olarak bazı sınırdışı müdahalelerde bulunuyordu.

Rus Uçağının Düşürülmesi ve Askeri Ayağında Son Bulması

Rus uçağı düşürüldükten sonra Türk uçakları artık Suriye’ye geçemez oldu. Daha önce Türkiye, Suriye’deki hedefleri vuruyordu[10].  S-400 füzesinin menzili işi sıkıntıya soktu:

s400 füze menzili Lazkiye (Suriye) Türkiye

Rusya, S-400 füzelerini konuşlandırdı. İran’a S-300 füzeleri verdi.

Yere dikkat (Düşürülen Uçak Rusya’ya Yaradı ve Suriye’de Eli Güçlendi konusunda daha detaylı haritalar ve açıklamalar var), NATO üslerinin yanı sıra İncirlik’teki Amerikan üssünü, Kıbrıs’taki İngiliz üslerini ve Avrupa’dan gelen uçakların durduğu Kayseri üssü tamamen kontrol altında. Fransız, Alman, Amerikan, İngiliz uçakları yani…

***

Kriz Sonrası Putin’in Hamleleri

Rus diplomatları FSB (yeni KGB) temel eğitimini alır. Yani insan okumaktan müzakere yöntemlerine kadar uzmanlar. Türkiye’yi yakından takip eden Putin, 7 Haziran – 1 Kasım sürecinde AKP’ye (dolayısıyla Erdoğan’a) güç veren iki şeyi biliyordu;

1- Ekonomik istikrar,
2- Güvenlik

Önce yaptırımlarla ekonomik olarak vurmaya çalıştı. Meyve/sebzeden turizme, ekonomik ilişkilere kadar sert kararlar aldı. Türkiye’nin ekonomisi bunlarla çökmez ama zor durumda bırakacaktır.

Peki ya güvenlik? Onada sıra gelecektir demiştim…

Yılmaz Özdil’in Paris yazısını okuyun. Günümüzde devletler birbirleriyle savaşmaz. Çok pahallıya gelir. Terör örgütleri ve istihbarat çatışmaları ve ek olarak ekonomik çatışmalar olur. Türkiye’de terör eylemleri ve toplumsal olayların artacağını bu yüzden söylemiştim…

Ancak bu işin PYD ayağıda vardı…

Putin Suriye’de Kürt Koridoru İçin Uğraşacak Yani PYD’ye Yardım

Bugün çeşitli haberler geldi ve İran ve Rusya’nın PYD yani Kürt koridoru için yardım ettiğini ve bombardımanlara başlandığı, silah verildiği söyleniyordu (11.12.2015 Fox TV Anahaber ve [11] [12]). PYD, Moskova’da temsilcilik açacaktı ancak Türkiye-Rusya ilişkileri nedeniyle kabul edilmedi. Şimdi engel yok…

Hoş Amerika, Avrupa ve Rusya’nın kabul ettiği tek bir şey vardı; IŞİD’e karşı PYD’nin yani Kürt hareketinin savaştığı. Bu yüzden desteklendiler (bknz PYD temsilcilerinin Fransa’da CB saraylarında karşılanması ve silah yardımları).

**

PYD nedir?

PYD, HDP gibi bir partidir. Silahlı kolu ise YPG’dir.

*****

İşin özü; ekonomiden sonra güvenlik olarakta Rusya Türkiye’yi sıkıştırmaya başladı. Çavuşoğlu ve diğerleri istedikleri kadar “sabrımız sonsuz değil” falan desin; Rusya’ya karşı tek başına hiçbir şey yapamayız. Ekonomik, siyasi ve askeri olarak Rusya kadar güçlü değiliz. Amerika tarafının açıklamalarıda “bu iş Türkiye-Rusya arasında” şeklindeydi. Avrupa ise arayı bulmak istiyor…

Çok stratejik adımlarla Rusya, Suriye’yi tamamen ele geçirdi. IŞİD ve Esad harici bütün her şeyi temizleyip öyle masanın başına oturmak istiyor. Böylece ya IŞİD’i yada Esad’ı  (Suriye hükümetini) seçme şansı olacak. Çok zekice hamleler yaptı ve Rus uçağı Putin’in planı değilse bile, süreci çok iyi yöneterek S-400, avcı uçakları, gemiler, denizaltı ile takviye etti.

 

 

Türkiye’nin Irak Adımı

Irak’a asker gönderdik. Eğer bu Suriye’deki olayla bağlantılıysa nasıl bir mesaj verilmek istendi, ne yapılmak isteniyor anlayabilmiş değilim. Yok bu iş bölgesel yönetim ile merkezi yönetim arasındaki sıkıntılardan kaynaklandıysa da gerisini bilemem.

Takip etmekle yetiniyorum.

Konuyu yazdıktan 5 gün sonra gelen düzenleme:

Bu süreçte köşe yazılarını okudum, CNN Türk’te bazı tartışmalar yapıldı onları izledim ve uzanların fikirlerini anlattım. Bazıları Misak-ı Milli ve anlaşmalara değinmiş. Bunlara göre hakkımız var gibilerinden bir şeyler anlatmış. Ancak inanın, hâlâ ne işimiz var çözebilmiş değilim. Gerçek niyet ne?

Cumhurbaşkanının “o askerleri çekmeyiz” gibi mükemmel ötesi(!) diplomasisini yazmak bile istemiyorum. Senden kat kat daha saldırgan Putin dahi söylemlerini yumuşatıp “dialog” diyorken senin söylemlerini sertleştirmenin amacı ne? Öte yandan adımlara bakarsak, adımlarımızda “GERİ ÇEKİLDİK”. Putin ise sert adımlar atmaya devam ediyor…

Yani niye çekmeyiz diye atar yaptık? Neden 3 gün sonra askerleri geri çektik? Pardon geri çekme değil, yeniden tasnif etme mi ne demişti Başbakan???

**

Putin’in çok ince hesapları devam edecek gibi duruyor. Suriye ve Akdeniz’de gövde gösterileri ve köpeklerin kavgadan önce birbirini koklaması gibi…

Fakat Rusya’nın Suriye’de askeri planlarını halledip biran önce masaya oturmayı istediğini düşünüyorum. Taraflar ve devletler masaya oturuncaya kadar çeşitli krizler, gerilimler ve operasyonlar devam edecek…

 

Kategori: Genel - Hayat - Politika - Tarih