Son gönderilerden haber almak için twitter hesabımızı takip edebilirsiniz

Bildiğiniz üzre ortada dolanan bir karikatür krizi var ve Çarli Hebdo (Charlie Hebdo), özgürlük vs diye karmaşaların içine sürükleniyoruz. Bazı bilgileri kopuk kopuk biliyoruz. Bende hatırladığım kadarıyla bilgileri birleştirmeye çalıştım ve size veriyorum. Dikkatle okumanızı tavsiye ediyorum.

* Yazıyı, ders için yazmıştım ve İngilizce yazmıştım, bu yüzden biraz garip anlam olabilir. Ayrıca Türkçe’nin Diriliş Hareketi’ne verdiğim destek ile birlikte; “olması gerektiği gibi” yabancı isimleri Türkçe okunuşlarıyla yazıyorum. Garipsemeyin.

Özet

Teröristler, Çarli Hebdo dergisine saldırıda bulundu. Saldırılardan sonra bir çok insan terörü kınamak için Paris’te yürüyüş yaptı ve çeşitli şehirlere sıçradı. Avrupa liderleri, Şengen vizesinde ve bazı kanunlarda kısıtlama yapacaklarını açıkladı. Bu yazıda Çarli Hebdo saldırısının öncesini ve etkilerini inceleyeceğiz.

Anahtar Kelimeler: Çarli Hebdo, Danimarka, Terör saldırıları, Avrupa Birliği, Demokrasi, Özgürlük

Giriş

7 Ocak 2015’te, Paris’te (Fransa) iki terörist haftalık mizah dergisi olan Çarli Hebdo’ya saldırdı. 12 kişiyi öldürdüler. Fransız güvenlik güçleri iki teröristi bir ilçede sıkıştırdı. Bu sırada başka 2 terörist, süpermarkete saldırdı ve bir çok insanı rehine olarak aldı. Fransız güçleri eş zamanlı operasyon düzenledi. Ertesi gün, binlerce insan Çarli Hebdo, demokrasi, fikir özgürlüğü ve basın özgürlüğü için yürüyüş yaptı. Siyasi liderler Fransa’da biraraya geldi ve saldırı kınadı. Bu terörist saldırısı, Avrupa Birliğinin ve Avrupa toplumunun politika ve tutumunu değiştirecektir.

Avrupa’da keskin hareketler yükseliyor. Bir yanda PEGIDA gibi faşist hareketler, bir yanda Siriza (Syriza) gibi sosyalist hareketler gün geçtikçe güç kazanıyor. Avrupa’daki ekonomik ve siyasi problemler ise ilişikileri değiştiriyor. Bazı gruplar göçmen ve Müslümanlara karşı tavır takınıyor. Diğer bir grup ise Avrupa Birliğinin ekonomik yaptırımları ve politikalarını eleştiriyor.

Danimarka Karikatür Krizi

İslam inancına göre Hz. Muhammed’in resmi, karikatürü yada herhangi türde görseli yayılamaz. Karikatür krizi Çarli Hebdo saldırısından önce Hülends Postın (Jyllands Posten- okunuşu yanlış değilse) adlı dergide başladı. 30 Eylül 2005’te dergi Hz. Muhammed’in karikatürünü yayımladı.

12 deneyimli karikatürist, 12 farklı karikatür çizdi ancak Kurt Westergaard’ın karikatürü, (Müslümanlara göre) oldukça saldırgandı. Bu karikatürde, Hz. Muhammed, bombadan yapılma bir türban takıyordu.

(Türkiye’deki demokrasi ve basın özgürlüğü o kadar gelişmiş ki(!) şimdi size bunların linkini verirsem sitem kapanacak. Bende Müslümanım ancak kendini bilmez, provakatif 3-5 aptalın çizdiği herhangi bir çizginin benim peygamberimi temsil edeceğine inanmıyorum. Bu yüzden yapılanları ciddiye bile almıyorum ancak bu konuda aşırı duyarlı kitleler yüzünden ilginç bir konuma geldik ve bu yüzden hem Batı karikatürleri silah olarak kullanıyor hem de kafanızda ilginç algı kaldı. İsteyen aratıp bulsun. Neyse devam edelim.)

İslami toplumlar, Hülends Postın dergisini kınadı. 11 İslami ülke Danimarka konsolosları (Türkiye, Libya, Sudi Arabistan, İran, Morocco, Pakistan, Mısır, Endonezya, Cezayir, Bosna – Hersek, Filistin), Danimarka Başbakan’ına bir mektup yazıp imzaladılar[1]:

 “We strongly feel that casting aspersions on Islam as a religion and publising demeaning caricatures of Holy Prophet Mohammad goes against the spirit of Danish calues of tolerance and civil society. This on the whole a very discriminatory tendency and does not bode well with the human right standart of Denmark. We may underline that it can also couse reactions in Muslim countries and among Muslim communities in Europe.

Tam çevirmem zor, çeviren biri olursa memnuniyetle kabul ederim. Tam mektup şu;

Elçilik Mektubu

9,10,11 Ocak 2006’da, Norveç dergisi bu karikatürleri tekrardan bastı[2]. Ocak ve Şubat 2006 aylarında, binlerce Müslüman Danimarka ve Norveç’i protesto etti. bir çok ülkede protestolar gerçekleşti, konsolosluk binaları önünde, konsolosluk içindeki sandalye ve masalar alınarak ateşler yakıldı ve Konsolosluk binalarına yumurta ve taşlar atıldı, camları kırıldı[3].

Bu Dönemde Çarli Hebdo ve Karikatürler

Charlie Hebdo, Hülands Postın dergisindeki 12 karikatürü, 6 Ocak 2006’da tekrardan bastı. Bu baskı 220.000 (220 bin)’den daha fazla sattı. Normalde 100.000 (yüz bin) kadar kopya satıyordu. Fransız Başkanı Cek Şirak (Jacques Chirac), “Hz. Muhammed karikatürlerini tekrardan yayınlamak, aleni provakasyondur” dedi[4]. (overt provocation decisions to reprint cartoons satirising the Prophet Muhammad).

2007 yılında Fransa’daki merkezi Cami ve Fransız İslam Birliği Organizasyonu, konuyu mahkemeye taşıdı[5]. Dergi editörü Filip Vâl (Philippe Val) mahkemedeki savunmasında “karikatürler Müslümanlara değil, teröristlere karşıydı” dedi[6].

2 Kasım 2011’de, derginin ofisi bomba ile saldırıya uğradı ve internet sitesi ele geçirildi[7].

Çarli Hebdo (Charlie Hebdo) 2011 yılı ofisine bombalı saldırı

Eylül 2012’de, Çarli Hebdo uygunsuz karikatürler yayınladı[8]. Bu karikatürlerde, Hz. Muhammed’in çıplak hali vardı. Müslüman ülkelerde Amerikan elçiliklerine saldırılar gerçekleşti ve Fransız hükümeti bu saldırılardan çekindi ve Fransız Dışişleri yurtdışındaki 20 Fransız okul ve konsolosluğunu kapatma kararı aldı[9].

Çarli Hebdo Saldırısı

7 Ocak 2015’te iki terörist (Kuaşi kardeşler) Çarli Hebdo’nun ofisine saldırdı ve orada çalışan karikatürist, muhasebeci, editör, konuk, devamlı çalışan ve polis olmak üzre 12 kişiyi öldürdü[10]. Atak sırasında “Allah-û Ekber” ve “peygamberin intikamı alındı” şeklinde bağırdılar[11].

Kuaşi Kardeşleri Çarli Hebdo (Charlie Hebdo) saldırısı

Kuaşi kardeşler saldırıdan sonra kaçtı (çok ilginçtir, polis arabaları ve polisler olay yerinde olmasına rağmen hiçbir şey yapamadılar). Fransız İçişleri Bakanı’nın açıklamasına göre ülke genelinde 80.000 polis harekete geçirildi.[12]. 8 Ocak tarihinde, Parisin’in Kuzey Doğu bölgesinde benzin istasyonu soygunuyla birlikte teröristlere ait olduğu düşünülen ilk olay gerçekleşti.

Kuaşi Kardeşleri Çarli Hebdo (Charlie Hebdo) saldırısı ofis

9 Ocak’ta sabah 9.30 civarında Kuaşi kardeşler “Dammartin-en-Goële” ilçesinde, yerel fabrikada çalışanları rehin aldı. Fransız güçleri ilçenin etrafını sardı.

İlerleyen saatlerde, 2 terörist “Hiper kaşi” (Hyper Cacher) marketinde 15 kişiyi rehin aldı ve Fransız hükümedini uyardı; eğer Kuaşi kardeşlere bir şey olursa, rehineler ölür![13].

Aynı gün eş zamanlı operasyon 17.00 civarında başladı ve Fransız güçleri 3 teröristi öldürdü ve rehineleri kurtardı. Bir terörist ise ortadan kayboldu.

Çarli Hebdo Saldırıları Kınandı

Saldırının olduğu gün yaklaşık 35 bin kişi saldırıları kınamak için Paris’te toplandı. “Je suid Charlie”, Ben Çarliyim, sloganı hızla yayıldı.

Je suid Charlie, ben Çarliyim, I'm Charlie

Gösteriler sırasında kandil nöbeti diğer şehirlerede yayıldı (Amsterdam, Brüksel, Barselona, Berlin, Londra, Vaşingtın…)[14]. 10-11 Ocak’ta 700 bin kişi Çarli için toplandı[15].

Saldırının Yankıları

Uluslararası liderler saldırıyı kınadı. Bazı dergiler ve internet siteleri karikatürleri olduğu gibi yayınladı, bazıları karikatürü kararttı ve bazılarıysa karikatürleri koymadan haberi verdi.

Dünyada ve Suriye, Mısır, Türkiye gibi ülkelerde de destekler vardı. Ayrıca sosyal medya’da #jesuisCharlie etiketi üst sıralara yükseldi.

Çarli Hebdo Saldırısının Perde Arkası?!

Teröristler, “arabada düşürdükleri”(!) kimlik kartlarından tespit edilmiş. Ancak Kumener (Quemener)’in düşüncesine göre (2015): “You cannot rule out the possibility they left the ID intentionally” diyor[16]. Kısacası, kimlikleri düşüremeyecekleri için, kasıtlı olarak bırakmış olabileceklerini söylüyor.

Çarli Hebdo Kuaşi Kardeşler kimlik

Öte yandan başka bir düşüncede, IŞİD’in gittikçe ilgi çekmesiyle birlikte, El-Kaide arka planda kaldı ve bu saldırı ile birlikte ilgiyi tekrar kazanmak istedi.[17]. Tarihler gösteriyor ki; bu saldırı Hz. Muhemmed’in küçürük düşürülmesinden çok ilgi için için yapıldı. En keskin saldırı 2012’deki bombalamaydı. Ancak IŞİD özellikle 2013’ten sonra hızla tanındı. Bir çok video, resim ve haber paylaşıldı. El-Kaide kendini oyunun dışına itilmiş hissetti ve bu yüzden saldırıyı düzenledi.

İslam ve Avrupa

İslam ve demokrasi hakkında bir çok tartışma mevcut. Bazı insanlar, İslam ve demokrasinin ters kavramlar olduğunu düşünüyor. Çünkü demokrasi gücünü halktan üste doğru alır. Aşağıdan yukarı bir yol vardır. Yani, insanlar toplanır ve ilgili konuda kararları alır, liderleri ve temsilcilerini seçer. Ancak İslamda, Allah’ın kanunları din adamları aracılığı ile topluma ulaştırılır. Yani yukarıdan aşağıya bir yol izler. İnsanlar kuralları olduğu gibi kabul eder, değiştirmez.

Ancak ben bunun İslam ile ilgili değil, din ile ilgili olduğunu düşünüyorum. Bu yüzden İslam ve demokrasi ile ilgili bir bağlantı kuramayız. Ancak sorun, İslam coğrafyasında bulunan kültür, sistem, alışkanlıklar vs. Avrupa’da kendiliğinden gelişen bir anlaşma kültürü vardır. 30 yıl savaşlarından sonra (1618–1648) Avrupa’lılar birlik içinde yaşamak amacıyla aralarındaki ilişkiyi geliştirmeye çalışmış ve uluslararası ilişkilerin ilk adımları atılmıştır. Ancak İslam ülkeleri (Türkiye, Irak, İran gibi), otoriter yani baskın bir kültüre sahipti. Tek adam ülkeyi yönetir ve İslami kuralları izlerdi. Toplumda denilenleri yapardı.

Bir çok Avrupa’lı, İslami adımlardan ve göçmenlerden rahatsız. Temel problem ise IŞİD, El-Kaide ve benzeri terörist gruplarının saldırıları. Bu saldırıları bütün İslam toplumlarına ve İslam coğrafyasına özgü görüyorlar. Ancak İslam karşıtlığı ve İslam korkusu 9/11, yani Amerika’da İkiz Kuleler’in bombalandığı 9 Eylül 2001 saldırılarından sonra başladı. 2001’den sonra, Avrupa’da bulunan 200’den fazla cami saldırıya maruz kaldı. Ayrıca bir çok Müslüman ve göçmen, İslam karşıtı grupların saldırısına maruz kaldı[18].

Avrupa'da İslam ve göçmen karşıtlığı

Pegida, Almanya’da bulunan ve İslam karşıtlarından oluşan bir topluluğu. Göçmen ve Müslümanlara karşı duran sağ kanat hareketidir. Dresden’de, Ekim 2014’te kurulmuştur. İstekleri ise Avrupa’nın İslamlaşmasının ve göçmenleşmesinin önüne geçmek.

Çarli Hebdo Saldırısının Sonuçları

Çarli Hebdo saldırısı sonrasında bir çok ülke Şengen vizesini daraltmak istiyor[19][20]. Çarli Hebdo saldırısından sonra, muhtemelen Avrupa Birliğinde istihbarat ve güvenlik konularında merkezileşmeye gidilecek. AB ülkeleri bilgi (istihbarat) paylaşımını daha arttıracak. Göçmenlik ve sınır geçişleri konularında kısıtlamalar getireceklerini de düşünüyorum. Bunun yanı sıra hükümetler istihbarat teşkilatlarını ve polis güçlerini daha da güçlendirecektir. Şüpheliler için operasyonlar düzenlenmesini bekliyorum. bir kaç tanesi düzenlendi[21]. Ayrıca Çarli Hebdo saldırısında görüldüğü üzre Fransız hükümeti ve güçleri fazlasıyla deneyimsiz.

Resimde göreceğiniz üzere, Fransız güçler operasyon sırasında sıkıntılar yaşamıştır ve bu canlı olarak bütün dünyada izlenmiştir. Üstelik 80.000 polis 2 kişi için seferber edildi. Polis güçleri saldırıdan sonra Kuaşi kardeşlerin önünü kesmeye çalışmış ancak yetersiz kalmış ve izlerini kaybetmiştir. Bu tam anlamıyla rezilliktir.

Fransız güçleri, French police force Charlie hebdo

 

Makiavelli’ye (Machiavelli) göre, ayaklanmalardan sonra ülke rahat bir dönem yaşar. Çünkü ayaklanma sırasında bir çok devlet ve lider düşmanı öldürülür, cezalandırılır. Bu anlamda Avrupa, özellikle Fransa rahat bir dönem izleyebilir. Bunun için (ben olsam) Fransa ve Avrupa içindeki bütün şüpheliler dikkatle incelenmeli ve gerekenler sorgulanmalı, aynı zamanda güçler geliştirilmelidir.

Diğer bir problem ise Avrupa’daki Müslümanlar ve göçmenlerdir. Avrupalılar ile Müslüman/göçmenler arasında bir gerilim mevcut. Bu tarz terörist saldırılardan sonra, konu gittikçe hassas bir hal alıyor. Almanya’da neo-Naziler Türkleri ve Müslümanları dövüyor[22]. Bu tarz olaylar Müslümanlar ve göçmenlerde korkuyu arttırıyor. İki tür insan başkasını öldürebilir; birisinden korkan ve birisinden nefret eden. Avrupalı vatandaşlar, göçmen ve Müslümanlardan nefret etmeye başladı. Müslümanlar ve göçmenler ise saldırılar yüzünden korkmaya başladı. Kaos ortamının yakın olduğunu rahatlıkla görebiliriz.

Politikacılar, halk baskısını ve gerilimi azaltmalıdır. Avrupalılar ve göçmenler birbirlerinin inançlarına ve fikirlerine saygı duymak zorundadır.  Kurallara ihtiyaç vardır. Diğer türlü bir çok terörist saldırısı ve anlaşmazlığı Avrupa’da göreceğiz.

Ayrıca diğer bir problem ise; günümüzde ordular ve ülkeler birbiriyle savaşmazlar. Çünkü zararı çok yüksek olur. Ülkeler arası alışveriş durur, kısıtlamalar baş gösterir (evet Rusya gibi) ve ekonomik sıkıntılara düşer. Bu yüzden, terörist saldırılara baş vuruyorlar. Bunun anlamı, ilerleyen günlerde daha çok terörist saldırısı görebilme ihtimalimiz var.

Referanslar

[1] Copy of letter : http://www.rogerbuch.dk/jpabrev.pdf [Accessed: 3/02/2015]

[2]  http://www.dagbladet.no/kultur/2006/01/10/454375.html [Accessed: 3/02/2015]

[3] Embassies torched in cartoon fury, Published : February 5, 2006, http://edition.cnn.com/2006/WORLD/meast/02/04/syria.cartoon/ [Accessed: 3/02/2015]

[4] Chirac warns media over cartoons, 8 February 2006, http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4693628.stm [Accessed: 3/02/2015]

[5] Cartoon row goes to French court, February 2 2007, http://www.iol.co.za/news/world/cartoon-row-goes-to-french-court-1.313615#.VNC_ZvmsXA0 [Accessed: 3/02/2015]

[6] French cartoons editor acquitted, 22 March 2007,  http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/6479673.stm [Accessed: 3/02/2015]

[7] French satirical paper Charlie Hebdo attacked in Paris, 2 November 2007, http://www.bbc.com/news/world-europe-15550350 [Accessed: 3/02/2015]

[8] France braces for protests after satirical magazine publishes nude Prophet Mohammed cartoons, 19 September 2012, http://www.independent.co.uk/news/world/europe/france-braces-for-protests-after-satirical-magazine-publishes-nude-prophet-mohammed-cartoons-8156668.html [Accessed: 3/02/2015]

[9] France to close schools and embassies fearing Mohammed cartoon reaction, 19 Sep 2012, http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/france/9553722/France-to-close-schools-and-embassies-fearing-Mohammed-cartoon-reaction.html , [Accessed: 3/02/2015]

[10] As it happened: Charlie Hebdo attack, live reporting, http://www.bbc.com/news/live/world-europe-30710777 , [Accessed: 3/02/2015]

[11] Islamists kill 12 in attack on French satirical magazine Charlie Hebdo, January 7 2015, http://www.thetimes.co.uk/tto/news/world/europe/article4316408.ece , [Accessed: 3/02/2015]

[12] Helicopters hunt for suspects in woods of France, January 21 2015, http://edition.cnn.com/2015/01/08/europe/charlie-hebdo-paris-shooting/ , [Accessed: 3/02/2015]

[13] Paris shooting: Armed man takes hostages in Paris kosher store,January 10 2015, http://www.smh.com.au/world/paris-shooting-armed-man-takes-hostages-in-paris-kosher-store-20150109-12ldgt.html , [Accessed: 3/02/2015]

[14]  Charlie Hebdo attack vigils – in pictures, 7 January 2015,  http://www.theguardian.com/world/gallery/2015/jan/07/charlie-hebdo-attack-vigils-in-pictures , [Accessed: 3/02/2015]

[15] http://www.lemonde.fr/societe/article/2015/01/10/marches-silencieuses-plus-de-100-000-personnes-ont-defile-a-la-mi-journee-en-france_4553425_3224.html , [Accessed: 3/02/2015]

[16] Emanuel Quemener, http://www.wsj.com/articles/charlie-hebdo-attack-french-police-hunt-for-gunmen-1420708623 , [Accessed: 3/02/2015]

[17] MICHAEL BURLEIGH,  8 January 2015, http://www.dailymail.co.uk/news/article-2901892/ANALYSIS-Charlie-Hebdo-massacre-Al-Qaeda-s-bid-establish-global-terror-force-eclipsed-ISIS-asks-Michael-Burleigh.html , [Accessed: 3/02/2015]

[18] 10 soruda Avrupa’da İslamofobi, http://www.sabah.com.tr/fotohaber/dunya/10-soruda-avrupada-islamofobi/62124 , [Accessed: 3/02/2015]

[19] Spain wants to change Europe visa-free travel zone to thwart Islamists, 11 January 2015, http://rt.com/news/221595-spain-schengen-rules-terrorists/ , [Accessed: 3/02/2015]

[20] David Cameron pledges anti-terror law for internet after Paris attacks, 12 January 2015, http://www.theguardian.com/uk-news/2015/jan/12/david-cameron-pledges-anti-terror-law-internet-paris-attacks-nick-clegg , [Accessed: 3/02/2015]

[21] http://www.cnnturk.com/haber/dunya/belcikada-teror-operasyonu , [Accessed: 3/02/2015]

[22] Neo-Nazi attacks on the rise in western Germany, 23 April 2012 , http://www.dw.de/neo-nazi-attacks-on-the-rise-in-western-germany/a-15905231 , [Accessed: 3/02/2015]