Hayatıma yön veren, örnek aldığım bir kaç insandan birisidir Steve Jobs. Aldığım ilk iPhone (iPhone 4, annemin eskisiydi) ve sonrasında 4S, 5S (hâlâ bu mevcut), iPad Mini ve normal pc üzerine “korsan” şeklinde kurduğum MacOs (ki ilginçtir eski bilgisayarım daha verimli çalıştı ama şimdiki bilgisayarıma kurmak bile sıkıntı) göz önüne alındığında aslında Apple’ı seven biriydim. Koyun takipçi dediğim, taraftar tipi bir seven değil; uçtan uca kapalı sistemlerin en ince ayrıntısına kadar dikkat edildiğinde ne kadar kaliteli işler yapacağını gören ve her işin (ki et lokantası açsan, ineğini bile kendin besleyeceksin mantığı ile her işin) böyle yapılması gerektiğini düşünüyordum.

Derken Steve Jobs hayata gözlerini yumdu. Ardında bıraktığı son telefon tasarımı 5S idi ki en sevdiğim iPhone modelidir. Tabi iPhone 6 üzerinde de çalışmışlardı. Ayrıca Apple’ın yeni merkezi Apple Spaceship’te Steve Jobs’un son eserlerinden biriydi.

iPhone 6-7-8 üzerine pek fazla tasarımsal değişiklik gelmedi. Hafif hafif değişimler oldu, bazı donanımsal ve yazılımsal değişiklikler geldi. Steve Jobs’un mirası, bıraktığı ekip… Fakat bir yerde patlayacaktı. iPhone X bana göre rezilliğin daniskasıydı. Ayrıntılara önem veren, “geleneksel” yani yıllardır ufak değişikliklerle gelişen işleri gören Apple kullanıcılarına çentik, yüz tarama sunuyor ve bilinen iPhone home tuşunu tarihe gömüyorlardı. Sanıyorum o noktada Steve Jobs’ın kemikleri sızlamıştır.

Dedim ki olur, iPhone X’te bir şeyler öğrenmişlerdir. XS ile birlikte iPhone 5 kasasını (SE) yine geliştirirler ve tuşlu bir modeli devam ettirirler, en kötü 6 kasası büyüklüğünde olur ama tuşlu olur dedim. Bana göre Apple kendi tarihinin en büyük sıkıntılarından birisini yaptı ve XS ile XR çıkarttı. Eee tuşlu ve küçük boyutlu telefon? YOK!

Apple Rezilliği

Apple marka telefonlarımın hepsi, annemin eski telefonlarıydı. Haliyle hepsinin son kez desteklenmesini gördüm. iPhone ve iPad’de gördüğüm şuydu (ki altını çizeyim, o dönemde skandal ortaya çıkmamıştı); son iOs sürümü geldiğinde telefon yavaşlıyordu. Bildiğin yavaşlıyor. Bunu herkese söylüyordum. “Bilinçli eskitme” zaten kapitalist sistemin bir parçası. Bu yüzden pazardan aldığınız Adodis eşortmanlar bu kadar kaliteli! Çünkü bilmem kaç kez yıkanma ömrü biçilmemiş.

Desteklenen son iOs’u yüklediğimde telefon kasmaya, yavaşlamaya başlıyor. Diyorsun ki “ya benim telefonun ömrü bitti”. Sonra yeni telefon. Tabi ki Apple’a alışkın olan, Apple’ı alacaktır. Fakat o kadar ilginç bir sistemde yaşıyoruz ki, hat üzerine aldığımız telefonların ödemesi bittiğinde, aa ne hikmetse telefonun da ömrü bitiyor.

**

Herkese söylüyordum; 4, 5, 6, X gibi tam sürümleri almayın. Yeni tasarım olduğundan donanımsal sorunlar olabilir. Bütün bunların giderildiği ve donanımın güçlendirildiği S sürümlerini alın; 4S, 5S, 6S, XS gibi..

Aynı şekilde iOs’un ana sürümlerini; iOs 9, iOs 10, iOs 11 yüklemeyin. Sıkıntılar olacak. X.0.1 çıktığında yükleyin diyordum.

Her zaman olduğu gibi, yeni iPhone telefonları da bol bol şişirildi haberlerde, her gün bir şeyi haber yapıldı. Öyle olacak böyle olacak, çıktı mı çıkmadı mı… Aynı şekilde iOs’ta şişirildi. Şöyle hızlı, böyle hızlı; tuttuğunu böyle öpüyor, şöyle performanslı.

Sallamıyordum, olayı biliyorum; ana sürümünü yüklemem abi. Derken güvendiğim bir kaç kişi dedi ki “yok yok bu sefer olmuş”. Boşluğuma denk geldi. yükledim. iPhone 5S için özellikle süpermiş, acayip gelişmiş, performanslıymış… Nasıl yani? 64 gb iPhone 5S mevcut fakat yüklediğim gün bezdirdi. Efektleri problemli, bir ton sıkıntı var. Üstelik bataryayı yeni değiştirmişim.

Sinir oldum. iTunes’a yedekledim. Bittiğini gördüm. Downgrade dediğimiz olay ile iOs 11.4.1’e geri döndüm. İLGİNÇTİR Kİ, telefon iOs 12’deki yavaşlığı ve tutukluğu devam ettiriyor. Kamera açıyorum iki saatte gelmiyor vs. Oysa iOs 12’ye geçmeden önce gayet iyidi. Hiçbir sıkıntım yoktu, salak gibi yükseltme yaptım.

5 kasası (5, 5S, SE) en sevdiğim kasadır. Bu kasada bir iPhone çıkmadığı sürece yeni Apple almayacağım demiştim. Zaten fiyatlara, çıkan çentikli saçma sapan telefonlara bakınca Apple’a bir daha döner miyim bilmiyorum. İşin kötüsü yıllarca Ubuntu, Debian, Mint gibi linux dağıtımlarını kullanmış biri olarak; Android’i sevmiyorum. Daha doğrusu arayüzünü.

 

Yeni Telefon ve Fiyat Politikası

Bu aralar motosiklete de baktığımdan (ve 1 günde 13 binden 16 bine gelen motosikletleri falan gördüğümden); sabit dolar ve euro ile satış yapan firmaların kurdan etkilenmesini biliyorum. Bahsettiğim olay bu değil, vergiler de değil. Başka bir olay…

iPhone 8 aldığımızı düşünelim. 2017 Eylül’de çıktı. Çıkış fiyatı (64’lük için) 4 bin 149 tl olarak belirlendi [1].  Dönemi hatırlayın, yine iyi paraydı. O dönemde alınabilecek en pahalı telefonlardan birini almıştınız.

Pat 1 yıla kalmadan iPhone X çıktı. Çift kamera ile portre modu falan geldi. 1 yıl önce iPhone 8 alanlar, ellerine verilmiş (iPhone 8 verilmiş) gibi hissetti.

Abi bu neyin kafasıdır birisi söylesin?

Ben şimdi eşek yüküyle para vereceğim, 9-10 bin vereceğim iPhone XR’a, XS’e artık neyse; 2 yıl sonra yeni çıkan iOs sürümünün en az bir özelliğini çalıştıramayacağım. Burada da yetmeyecek, 4 yıl sonra telefon ağırlaşmış olacak, bir daha destek verilmeyecek. “Efendim buton koydular, istersen ağırlaşmaz”… Babayı ağırlaşmaz. Adım gibi biliyorum ki, istersen batarya değiştir, fark etmez; 4 yıl sonra, desteklenece en son iOs sürümü çıktığında elindeki iPhone birden yavaşlayacak, kasacak, donacak. Ne olduğunu anlamyacaksın, “yahu telefonum eskidi” diyeceksin. Değiştireceksin.

Tabi şöyle bir durum da var; işletim sistemleri artık daha fazla donanıma ihtiyaç duyuyor. Bu yüzden 4-5 yıl sonra donanım yetmiyor. Doğru. Fakat Apple’ın şöyle bir durumu var;

“Son güncelleme geldi abi”.
“Yükleyecek misin abi?”
“Sen yüklemezsen şifreni gir, gece ben çaktırmadan indirip yüklerim abi”.
“Bak bu tam senlik abi”.

Ya siktir git! Yüklemeyeceğim kardeşi uyarıp durma! Yok eğer bu işletim sistemi sana göre diyorsan; yüklediğimde program geçişlerinde, kamera açılışında vs donma, kasma yapmayacak. Çıkıp sunumlarda “iOs’un yüzde şu kadarı son sürüm, Android’in ise yüzde bu kadarı” diye övmek için bizi uğraştıracak iOs sürümlerine geçirmek için bu kadar da uğraşmayın, zorlamayın.

**

Oturup düşündüm; 10 bin lira bir telefona verdin, 2 yıl sonra yeni çıkacak iOs özelliklerinden bazılarını kullanamayacaksın. Donanımı şöyle güçlü, böyle iyi olan(!); gelmiş geçmiş en iyi, en hızlı iPhone’u(!) aldık ama 4 yıl sonra başka iPhone almak zorunda kalacağız.

4 yıl; 48 ay, 10.000/48 = 208,3 … İşin özü budur. Bir anlamda aylık 208 liraya cep telefonu kullanıyoruz. Taş çatlasın 5 yıl kullan; 10.000/60’tan yapar 166,6 tl.

 

Alternatifler

Vodafone’a geçmiştim, Türkcell’in saçmalığı yüzünden. Faturaya yansıtılma baktım, kurumsal olduğu için bir sürü bir şeyler mıy mıy mıy anlattılar. İşin özü, veremezlermiş. Zaten acelesi yok, 5S şimdilik idare ediyor ama 1 yılı falan var. Şimdiden sıkıntı çıkartmaya başladı. Haliyle yeni bir telefon bakmaya başladım.

Ha bu arada iTunes yedekledi zannettim, yedeklememiş. 7-8 bin fotoğrafım olduğu için iCloud’un sadece notlar, rehber falan yedekliydi; onlar geri geldi ve fotoğrafların bir kısmını yedeklemiştim; bu yüzden fotoğrafların bir bölümü gitse de büyük bir kısmı bilgisayarımda. Fakat iOs 12’ye iyice kıl oldum.

**

Ciddi ciddi Nokia 515’i düşündüm. 500-550₺ civarında. Şarjı falan iyi ama sıkıntı Whatsapp. Mail ve Whatsapp gerekiyor maalesef günümüzde gerekiyor.

Nokia 515 şöyle bir şey;

**

Light Phone düşündüm ciddi ciddi, o kadar bezdirdi akıllı telefonlar ancak tabi bu da hikaye oluyor mail ve whatsapp nedeniyle.

 

**

 

Aslında Blackberry’i ciddi ciddi düşündüm. BBOs var, Android’den kurtulacağım dedim ama Blackberry Os ölmek üzere sanırım. Üzücü. Passport çok büyük, blackberry klasik var ama tuşlu telefonda Türkçe problemi var… Sıkıntı sıkıntı sıkıntı. Telefonda Türkçe olması gerek, Türkçe karakterleri kullanıyorum. Haliyle Blackberry’den şimdilik vazgeçtim.

 

Huawei p20 veya Huawei p20 pro güzel bir seçenek olabilir gibi. Gözümü karartıp Android’e girebilirim. Huawei’nin gendi GUI (grafik arayüzü) mevcut. Hem de Apple’dan geçişte sıkıntı olmayabilir. Fakat Android’in o saçma dosyalama sistemleri (ne nerede belli değil, tam bir kaos) ve iOs’a göre stabil olmayan çekirdeği… Bilmiyorum, bakacağım.

Ben telefonları kapsız kullanırım, ekran koruyucu bile yoktur. Sinirimi bozuyor. Fakat Huawei P20 biraz sıkıntı çıkartabilir. Anladığım kadarıyla biraz dayanıksız. Apple’dan, hele iPhone 5S gibi bir sağlam kasadan geçişten sonra sorun olabilir çünkü iPhone 5S kılıfsız ve korumasız şekilde merdivenlerden yuvarlandı, 2,5 metre yerden asfalta düştü, kaç kez yere düştü saymak zor ama 100 civarıdır. Buna rağmen ezik ve çizik dışında bir şey yok. Sadece batarya değiştirdim bu yıl. Şimdi bundan sonra p20’ye bakınca, hem parmak izinin arkada çıkması hem görece daha zayıf olması sıkıntı.

 

Alın İşte Güzel Bir Fikir: Yerli ve Milli Telefon

Benim telefondan beklentim şu;

  • Kamerası olmasın, veya sadece arkada 10-12 mp bir şey olsun; olacaksa da Çin işi değil, şöyle güzel performans versin ama başlıca terciğim 2 versiyon yapılırsa birisinde olmasın.
  • Şarjı uzun gitsin. Bıktım abicim her gün şarja takmaya. Bizler E71’leri, 3310’ları falan gördük bu be?
  • Oldukça sade arayüz olmalı
  • Stabil telefon olacak öyle saçmalamayacak, sapıtmayacak, format falan istemeyecek
  • Mail ve whatsapp önemli şey. Bunlar bulunmalı.
  • Hatta telefon, mesaj, mail, whatsapp harici başka bir şey bulunmazsa bile olur.
  • Ekranı öyle süper amoled, lcd falan filan olmasın Yotaphone’un arkası gibi e-mürekkep bile olabilir.
  • Eh fiyatı da uygun olsun.
  • 3-5 yıl geçince cihazın donanımı iyi ise, ona göre bir yerde kesin cihazın yükseltmesini ki güzel güzel kullanalım

Bitti…

Bakın Yotaphone var Rus telefonu. Önü normal ekran, arkası ise e-ink dediğimiz e-mürekkep teknolojisi. Ön tarafa e-ink konulup bu iş yapılabilir (evet başka cam falan olmayacak):

**

E-ink olacağı için az şarj yer. Siyah beyaz olsun problem değil. Belki renkli e-ink bile olabilir ama şarj az gidecek işte.

Hesaplamak gerek ama şöyle 1.500 civarı çıkabilir. Eğer böyle çıkarsa; geri kalan 3,500’e git iPad mayped falan al arkadaşım çok gerekirse. Bugün iPad Mini dediğimiz şey 3.400 lira. Fotoğraf, internet ve başka bir ton şey onda olacaktır. Bana sadece telefon, basit işlemleri verin.

Dandik bir cihaz almak istemiyorum (öyle alt seviyelerde 2 yıl sonra dağılacak Android telefonlar falan). Güzel ve akılsız bir telefon alınabilir aslında. iPad Mini’de yanına eklenir. Yine 5 bin verirsin ama bir yanda kaliteli iPad, diğer yanda şarjı olan düzgün ve sağlam bir telefon. Fakat whatsapp sorun ki bu whatsapp’ın facebook tarafından alınması canımı sıkmıyor da değil.

 

Sonuç Olarak

BÖYLE BİR TELEFON ÇIKARTIN 😐

Yerli, mili, yabancı fark etmez, birileri çıkarsın. Ama lightphone gibi bir şey çıkartıp 2-3 bine satmayın. Ayıp.

Karadenizli iPad yaptı, bilmem kim tek başına iPhone’a rakip yaptı diye salak salak haberleri çıkartıyorsunuz. Prototip yapmak önemli değil; alın işte güzel fikir, benim gibi alternatif arayanlara alternatif. Yapın kardeşim. Android çekirdeğinin üzerine özel bir arayüz giydirilebilir. Çözüm bulunabilir.

Artık Apple ile yollarımız ayrıldı ayrılacak. Sorun şu; Android dünyası fazlasıyla korkutuyor beni ve P20 Pro seçsem dahi cihazın sağlamlığından emin değilim.

Tabi bu konularda tavsiyeniz varsa iletisim [at] emrecetinblog.com’a mail atabilirsiniz (cevaplar spam klasörüne düşüyor, orayı da kontrol edin, mutlaka cevap veriyorum).

Son olarak Apple’ın geleceğini de sağlam görmüyorum. Huawei ve Xiaomi gibi markaların önünde daha ne kadar Apple kalitesi ve iOs güvencesi ile durabilecek emin değilim. Üstelik fiyat yükseltiyor. Yani insanlar daha ne kadar aynı özelliklere sahip telefonlara sırf iOs ve Apple diye 2-3 kat para verecek?

 

Kategori: Genel - Hayat - Teknoloji
Etiketler: , ,